Ali r.a.'den aktarıldığına göre Hz. Fatıma el değirmeninin ellerini tahriş etmesinden şikayetlenerek bir hizmetçi istemek üzere Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e gelmiş; kendisini bulamayınca durumu Hz. Aişe'ye anlatmıştır. Kızının isteğini öğrenen Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem de onların evine gelip yatmaya hazırlanan kızı ve damadının arasına oturmuş (bu esnada kalkmak isteyen Hz. Ali'ye izin vermemiş; ayrıca Hz. Ali Nebi efendimizin ayağının serin liğin i göğsünde hissetmiştir) ve onlara "Size hizmetçiden daha hayırlı bir şey söyleyeyim mi? Yattığınız zaman 34 kere tekbir, 33 kere tesbih, 33 kere hamdedin" demiştir. Fethu'l-Bari Açıklaması: Bab başlığında tekbir ve tesbih yanında "tahmid / hamdetme" ifadesi de yer alıyor sayılmalıdır. Hz. Fatıma'nın talep ettiği hizmetçi cariyelerdendir. Bu hadiste zikri geçen tekbir, tesbih ve hamdin cariyeden daha hayırlı oluşu hakkında değişik yorumlar yapılmıştır. Kadı İyaz Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in kızına ve damadına her durumda ahiret amellerinin dünya amellerinden üstün olduğunu söylemek istediğini belirtir. Yalnızca zikir öğretisinde bulunması hizmetçi verme imkanının olmamasındandır. Taleplerini yerine getiremediği için onlara istediklerinden daha hayırlı olan bir zikir öğretmiş olmalıdır. Kurtubi ise Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in ihtiyaç anında dua etmeye eş değer olan bir zikir öğrettiği kanaatindedir. Kendisi için nasıl fakirliği ve sonunda ulaşılacak ecrin büyüklüğünü düşünerek sıkıntılarına sabretmeyi tercih etmişse kızı içinde aynı şeyi istemiş de olabilir. Mühelleb de Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in, kızına ahirette daha yararlı olacak bir şey öğrettiğini ifade etmiştir. Mal ve çoluk çocuk derdine düşmeyip karın tokluğuna ilim öğrenmek ve sünneti ezberlemeye kendilerini adayan Ashab-ı suffayı yeğlemiştir. Ashab-ı suffa azık karşılığında nefislerini Allah'a satmışlardır. Bu hadis ilim talebelerinin humus (ganimet) dağıtılırken öncelenmesi gerektiğine delalet etmektedir. Ayrıca selefin hayatın zorluklarına, az mala ve sıkıntılara nasıl dayandıkları da bu hadiste ifade edilmektedir. Allah onlara dünyalık bahşetme imkanına sahip olmasına rağmen dünyalıkların getireceği ilave yüklerden onları korumak istemiştir. Nebilerin ve velilerin çoğunun durumu böyledir. İsmail Kadı şöyle demiştir: Bu hadis devlet başkanının ganimeti dilediği yerlere sarfedebileceğini göstermektedir. Zira esirler de ganimete dahildir. Ganimet onu hakedenlere aittir. Bu İmam Malik ve başka alimlerin de görüşüdür. İmam Şafii ve başka bazı alimler ehl-i beytin ganimette hak sahibi olduğunu beyan etmiştir. Bu konunun ayrıntısı cihad bahsinin sonlarında geçmiştir. Mühelleb'e göre bu hadiste kişinin kendisi için tercih ettiği ahireti, eğer buna muktedir iseler ailesi için de tercih edip onları yönlendirmesi gerektiği ifade edilmektedir. Bu hadiste Hz. Ali ve Hz. Fatıma hakkında güzel bir menkıbe anlatılmaktadır. Yine kızlara ve yakınlara şefkat ve merhamet kanatlarının gerilmesi ve kibri yok edip birliğin sağlanması söz konusudur. Zira Hz. Nebi kızını ve damadını rahatsız etmemiş yanında yatıyor halde kalmalarına müsaade etmiştir. Hatta ayaklarını aralarına sokmuş ve yanlarında kalıp istedikleri hizmetçiden daha hayırlı bir zikir öğretmiştir. Ayrıca hadis yatarken bu zikri sürekli tekrarlayanların yorgunluk duymayacaklarının delilidir. Çünkü Hz. Fatıma yorulduğu için hizmetçi istemiş Resulullah s.a.v. da bu zikri tavsiye etmiştir. İbn Teymiyye de aynı şeyi söylemiştir. Bu zikre devam edenlerin yaptıkları işler sebebiyle yorulabileceklerini ama çok çalışmaktan zarar görmeyeceklerini ve sıkıntı duymaya caklarını söylemek daha doğru görünmektedir
Sahih-i Buhari › Kitâb 80 · Dualar › Bâb 11Konum
KİTÂBLAR (97)
- 1Vahyin Başlangıcı7
- 2Îmân51
- 3İlim76
- 4Abdest113
- 5Gusül46
- 6Hayız40
- 7Teyemmüm15
- 8Namaz174
- 9Namaz Vakitleri81
- 10Ezan275
- 11Cuma66
- 12Korku Namazı6
- 13İki Bayram (iydeyn)42
- 14Vitir Namazı15
- 15Yağmur Duası (Istiskaa)35
- 16Güneş ve Ay Tutulması27
- 17Kur'ân Okurken Secde Edilecek Yerlerler13
- 18Namazın Kısaltılması (At-Taksir)40
- 19Gece Namazı (Teheccüd)69
- 20Mekke ve Medîne Mescidlerinde Kılınan Namazın Fazîleti10
- 21Namaz İçinde Ameller27
- 22Namazda Unutkanlık14
- 23Cenazeler160
- 24Zekât118
- 25Hacc260
- 26Umre33
- 27Hac Yolculuğunu Tamamlamaktan Engellenen Hacılar15
- 28Hacda Avlanma Cezası46
- 29Medine'nin Faziletleri24
- 30Oruç Tutmak117
- 31Teravih Namazı6
- 32Kadir Gecesinin Fazileti11
- 33Ramazânın Son On Gününde İ'tikâf22
- 34Alışverişler193
- 35Sonradan Teslim Edilecek Mallar İçin Bedel Ödenen Satışlar (Selem Akdi)20
- 36Şuf’a3
- 37İcâre27
- 38Havaleler3
- 39Kefalet9
- 40Vekâlet21
- 41Ekincilik31
- 42Su Dağıtımı34
- 43Borç, Borç Ödenmesi, Malın Dondurulması, İflas25
- 44Hukukî Çekişmeler (Husûmât)16
- 45Yerde Bulunup Kaldırılan Şeyler (Lukata)15
- 46Zulümler ve Gasb43
- 47Ortaklık25
- 48Rehin9
- 49Kölelerin Azat Edilmesi43
- 50Mükâteb6
- 51Hediyeler71
- 52Şehâdetler53
- 53Barış Sağlamak22
- 54Şartlar26
- 55Vasiyyetler44
- 56Cihâd ve Sîretler309
- 57Ganimetin Beşte Biri66
- 58Cizye ve Muvâde'a33
- 59Yaratılışın Başlangıcı136
- 60Peygamberler163
- 61Peygamberin (ﷺ) ve Ashabının Faziletleri ve Meziyetleri162
- 62Peygamberin Sahabeleri128
- 63Medine'deki Yardımcıların (Ensar) Faziletleri173
- 64Peygamber (ﷺ) Tarafından Yönetilen Askeri Seferler (El-Megazi)526
- 65Kur'an-ı Kerim 'in Peygamber ﷺ Tefsiri507
- 66Kur'ân’ın Faziletleri87
- 67Nikâh188
- 68Boşanmak100
- 69Nafakalar22
- 70Yiyecek, Yemek95
- 71Akîka Kurbânı9
- 72Avcılık, Kesim70
- 73Udhiyeler30
- 74İçecekler65
- 75Hastalar38
- 76Tıp101
- 77Elbise188
- 78Edeb255
- 79İzin İsteme77
- 80Dualar108
- 81Kalbi İnceltmek (Ar-Riqaq)182
- 82Kader27
- 83Yemînler ve Nezirler87
- 84Yeminlerin Keffaretleri15
- 85Mîrâs Payları (Ferîzalar)49
- 86Allah Tarafından Belirlenen Sınırlar ve Cezalar (Hudûd)89
- 87Kan Parası (Ad-Diyat)59
- 88Mürtedler22
- 89Zorlama altında yapılan ifadeler13
- 90Hileler29
- 91Ru'yâ Ta'bîri66
- 92Fitneler89
- 93Hükümler89
- 94Temenni20
- 95Doğru Bir Kişi Tarafından Verilen Bilgiyi Kabul Etmek (Vâhidlerin)22
- 96Kur'an ve Sünnete Sımsıkı Sarılmak103
- 97Allah'ı Birlemek (Tevhid)193
BÂBLAR — Dualar (67)
- 1بَاب: لِكُلِّ نَبِيٍّ دَعْوَةٌ مُسْتَجَابَةٌ
- 2بَاب: أَفْضَلِ الِاسْتِغْفَارِ
- 3بَاب: اسْتِغْفَارِ النَّبِيِّ ﷺ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ
- 4بَاب: التَّوْبَةِ
- 5بَاب: الضَّجْعِ عَلَى الشِّقِّ الْأَيْمَنِ
- 6بَاب: إِذَا بَاتَ طَاهِرًا
- 7بَاب: مَا يَقُولُ إِذَا نَامَ
- 8بَاب: وَضْعِ الْيَدِ الْيُمْنَى تَحْتَ الْخَدِّ اليمنى
- 9بَاب: النَّوْمِ عَلَى الشِّقِّ الْأَيْمَنِ
- 10بَاب: الدُّعَاءِ إِذَا انْتَبَهَ بِاللَّيْلِ
- 11بَاب: التَّكْبِيرِ وَالتَّسْبِيحِ عِنْدَ الْمَنَامِ
- 12بَاب: التَّعَوُّذِ وَالْقِرَاءَةِ عِنْدَ النوم
- 13بَاب: الدُّعَاءِ نِصْفَ اللَّيْلِ
- 14بَاب: الدُّعَاءِ عِنْدَ الْخَلَاءِ
- 15بَاب: مَا يَقُولُ إِذَا أَصْبَحَ
- 16بَاب: الدُّعَاءِ فِي الصَّلَاةِ
- 17بَاب: الدُّعَاءِ بَعْدَ الصَّلَاةِ
- 18بَاب: قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى: ﴿وَصَلِّ عَلَيْهِمْ﴾ /التوبة: ١٠٣/. وَمَنْ خَصَّ أَخَاهُ بِالدُّعَاءِ دُونَ نَفْسِهِ
- 19بَاب: مَا يُكْرَهُ مِنَ السَّجْعِ فِي الدُّعَاءِ
- 20بَاب: لِيَعْزِمْ الْمَسْأَلَةَ، فَإِنَّهُ لَا مُكْرِهَ لَهُ
- 21بَاب: يُسْتَجَابُ لِلْعَبْدِ مَا لَمْ يَعْجَلْ
- 22بَاب: الدُّعَاءِ غَيْرَ مُسْتَقْبِلِ الْقِبْلَةِ
- 23بَاب: الدُّعَاءِ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ
- 24بَاب: دَعْوَةِ النَّبِيِّ ﷺ لِخَادِمِهِ بِطُولِ الْعُمُرِ وَبِكَثْرَةِ مَالِهِ
- 25بَاب: الدُّعَاءِ عِنْدَ الْكَرْبِ
- 26بَاب: التَّعَوُّذِ مِنْ جَهْدِ الْبَلَاءِ
- 27بَاب: دُعَاءِ النَّبِيِّ ﷺ: (اللَّهُمَّ الرَّفِيقَ الْأَعْلَى)
- 28بَاب: الدُّعَاءِ بِالْمَوْتِ وَالْحَيَاةِ
- 29بَاب: الدُّعَاءِ لِلصِّبْيَانِ بِالْبَرَكَةِ، وَمَسْحِ رؤوسهم
- 30بَاب: الصَّلَاةِ عَلَى النَّبِيِّ ﷺ
- 31بَاب: هَلْ يُصَلَّى عَلَى غَيْرِ النَّبِيِّ ﷺ
- 32بَاب: قَوْلِ النَّبِيِّ ﷺ: (مَنْ آذَيْتُهُ فَاجْعَلْهُ لَهُ زَكَاةً وَرَحْمَةً)
- 33بَاب: التَّعَوُّذِ مِنَ الْفِتَنِ
- 34بَاب: التَّعَوُّذِ مِنْ غَلَبَةِ الرِّجَالِ
- 35بَاب: التَّعَوُّذِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ
- 36بَاب: التَّعَوُّذِ مِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ
- 37بَاب: التَّعَوُّذِ مِنَ الْمَأْثَمِ وَالْمَغْرَمِ
- 38بَاب: الِاسْتِعَاذَةِ مِنَ الْجُبْنِ وَالْكَسَلِ
- 39بَاب: التَّعَوُّذِ مِنَ الْبُخْلِ
- 40بَاب: التَّعَوُّذِ مِنْ أَرْذَلِ الْعُمُرِ
- 41بَاب: الدُّعَاءِ بِرَفْعِ الْوَبَاءِ وَالْوَجَعِ
- 42بَاب: الِاسْتِعَاذَةِ مِنْ أَرْذَلِ الْعُمُرِ، وَمِنْ فِتْنَةِ الدُّنْيَا، وَفِتْنَةِ النَّارِ
- 43بَاب: الِاسْتِعَاذَةِ مِنْ فِتْنَةِ الْغِنَى
- 44بَاب: التَّعَوُّذِ مِنْ فِتْنَةِ الْفَقْرِ
- 45بَاب: الدُّعَاءِ بِكَثْرَةِ الْمَالِ والولد مَعَ الْبَرَكَةِ
- 46باب: الدعاء بكثرة الولد مع البركة
- 47بَاب: الدُّعَاءِ عِنْدَ الِاسْتِخَارَةِ
- 48بَاب: الدُّعَاءِ عِنْدَ الْوُضُوءِ
- 49بَاب: الدُّعَاءِ إِذَا عَلَا عَقَبَةً
- 50بَاب: الدُّعَاءِ إِذَا أَرَادَ سَفَرًا أَوْ رَجَعَ
- 51بَاب: الدُّعَاءِ لِلْمُتَزَوِّجِ
- 52بَاب: مَا يَقُولُ إِذَا أَتَى أَهْلَهُ
- 53بَاب: قَوْلِ النَّبِيِّ ﷺ: (رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً)
- 54بَاب: التَّعَوُّذِ مِنْ فِتْنَةِ الدُّنْيَا
- 55بَاب: تَكْرِيرِ الدُّعَاءِ
- 56بَاب: الدُّعَاءِ عَلَى الْمُشْرِكِينَ
- 57بَاب: الدُّعَاءِ لِلْمُشْرِكِينَ
- 58بَاب: قَوْلِ النَّبِيِّ ﷺ: (اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ)
- 59بَاب: الدُّعَاءِ فِي السَّاعَةِ الَّتِي فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ
- 60بَاب: قَوْلِ النَّبِيِّ ﷺ: (يُسْتَجَابُ لَنَا فِي الْيَهُودِ، وَلَا يُسْتَجَابُ لَهُمْ فِينَا)
- 61بَاب: التَّأْمِينِ
- 62بَاب: فَضْلِ التَّهْلِيلِ
- 63بَاب: فَضْلِ التَّسْبِيحِ
- 64بَاب: فَضْلِ ذِكْرِ اللَّهِ ﷿
- 65بَاب: قَوْلِ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ
- 66بَاب: لِلَّهِ مِائَةُ اسْمٍ غَيْرَ وَاحِدٍ
- 67باب: الموعظة ساعة بعد ساعة
Sahih-i Buhari 6318
Dualar
Sahih (Buhârî'nin Sahîh'i)
BÂB (11)
بَاب: التَّكْبِيرِ وَالتَّسْبِيحِ عِنْدَ الْمَنَامِ
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ عَلِيٍّ، أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ ـ شَكَتْ مَا تَلْقَى فِي يَدِهَا مِنَ الرَّحَى، فَأَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَسْأَلُهُ خَادِمًا، فَلَمْ تَجِدْهُ، فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ، فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ. قَالَ فَجَاءَنَا وَقَدْ أَخَذْنَا مَضَاجِعَنَا، فَذَهَبْتُ أَقُومُ فَقَالَ " مَكَانَكِ ". فَجَلَسَ بَيْنَنَا حَتَّى وَجَدْتُ بَرْدَ قَدَمَيْهِ عَلَى صَدْرِي فَقَالَ " أَلاَ أَدُلُّكُمَا عَلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَكُمَا مِنْ خَادِمٍ، إِذَا أَوَيْتُمَا إِلَى فِرَاشِكُمَا، أَوْ أَخَذْتُمَا مَضَاجِعَكُمَا، فَكَبِّرَا ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ، وَسَبِّحَا ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ، وَاحْمَدَا ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ، فَهَذَا خَيْرٌ لَكُمَا مِنْ خَادِمٍ ". وَعَنْ شُعْبَةَ عَنْ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ قَالَ التَّسْبِيحُ أَرْبَعٌ وَثَلاَثُونَ.
Notunuz
KAYNAK
Sahih-i Buhari, Kitâb 80 (Dualar), Bâb 11, Hadis no. 6318
HADİSİN DERECESİ
Sahih(Buhârî'nin Sahîh'i)
sunnetimiz.com/buhari:6318