قال: وحَدَّثَنا أبو بكرٍ، حدثنا ابنُ عُيَينَةَ، عن يَحيَى بنِ سعيدٍ، عن سعيدِ بنِ المُسَيَّبِ، أن عُمَرَ ﵁ كان يَفرِضُ لِلصَّبِىِّ إذا استَهَلَّ.
es-Sünenü'l-Kübrâ › Kitâb 37 · Fey ve Ganimetin Taksimi › Bâb 42Konum
KİTÂBLAR (71)
- 1Tahâret1487
- 2Hayız208
- 3Namaz3935
- 4Cuma440
- 5Korku Namazı121
- 6Bayram Namazları178
- 7Küsûf (Tutulma) Namazı84
- 8Yağmur Duası (İstiskâ)124
- 9Cenâzeler723
- 10Zekât667
- 11Oruç712
- 12Hac1812
- 13Alım Satım809
- 14Rehin49
- 15İflâs54
- 16Hacr (Kısıtlama)52
- 17Sulh42
- 18Havâle5
- 19Kefâlet (Damân)27
- 20Ortaklık12
- 21Vekâlet15
- 22İkrar21
- 23Âriyet (Ödünç Eşya)26
- 24Gasp60
- 25Şuf'a51
- 26Kırâz (Mudârebe)16
- 27Müsâkât14
- 28Kira (İcâre)61
- 29Müzâraa83
- 30Ölü Toprağı İhyâ119
- 31Vakıf54
- 32Hibeler116
- 33Buluntu Mal (Lukata)123
- 34Mîrâs (Ferâiz)360
- 35Vasiyetler150
- 36Emanet (Vedîa)21
- 37Fey ve Ganimetin Taksimi409
- 38Sadakaların Taksimi153
- 39Nikâh1054
- 40Mehir371
- 41Eşler Arası Nöbet ve Nüşûz131
- 42Hul' ve Talâk296
- 43Ric'at56
- 44Îlâ33
- 45Zıhâr48
- 46Liân84
- 47İddet235
- 48Süt Emzirme84
- 49Nafakalar422
- 50Diyetler303
- 51Kasâme98
- 52Bâğîlerle Savaş290
- 53Mürted85
- 54Had Cezâları255
- 55Hırsızlık161
- 56İçkiler ve Cezası360
- 57Siyer902
- 58Cizye236
- 59Av ve Kesilen Hayvanlar139
- 60Kurbanlar722
- 61Yarış ve Atıcılık78
- 62Yeminler275
- 63Adaklar62
- 64Kadılık Âdâbı369
- 65Şâhitlikler696
- 66Dâvâ ve Deliller106
- 67Köle Azâdı113
- 68Velâ98
- 69Müdebber68
- 70Mükâteb166
- 71Ümmü'l-Veledlerin Azâdı55
BÂBLAR — Fey ve Ganimetin Taksimi (62)
- 1Geçmiş ümmetlerde ganimetin harcanma yeri ve Allah'ın onu Muhammed (sallallahü aleyhi ve sellem) ve ümmetine helal kılmasıبابُ بَيانِ مَصرِفِ الغَنيمَةِ في الأُمَمِ الخاليَةِ إلَى أن أحَلَّها اللَّهُ تَعالى لِمحَمَّدٍ ﷺ ولأُمَّتَهِ
- 2İslam'ın başlangıcında ganimetin harcanma yeri ve Rasûlullah'ın (sallallahü aleyhi ve sellem) onu savaşa katılan veya katılmayanlara dağıtması, ta ki Allah'ın şu ayeti inene kadar: "Ve bilin ki, ganimet olarak elde ettiğiniz şeyin beşte biri Allah'a, Rasûl'e, yakınlara, yetimlere, yoksullara ve yolda kalmışlara aittir."بابُ بَيانِ مَصرِفِ الغَنيمَةِ في ابتِداءِ الإسلامِ وأنَّها كانَت لِرسولِ اللَّهِ ﷺ يَضَعُها فيمَن يَراه مِمَّن شَهِدَ الوَقعَةَ وممَّن لَم يَشهَدْها حَتَّى نَزَلَ قَولُه ﷿: ﴿وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَ
- 3Ganimet ve feyde beşte birin farz olması ve cizyenin ve benzerlerinin beşte birinin alınmayacağını söyleyenlerبابُ وُجوبِ الخُمُسِ في الغَنيمَةِ والفَئِ، ومَن قال: لا تُخَمَّسُ الجِزيَةُ وما في مَعناها
- 4Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) zamanında feyin dörtte dördünün harcanma yeri ve onun Müslümanlar dışında özel olarak Rasûlullah'a ait olması, Allah'ın ona gösterdiği yere koymasıبابُ بَيانِ مَصرِفَ أربَعَةِ أخماسِ الفَئِ في زَمانِ رسولِ اللَّهِ ﷺ وأنَّها كانَت له خاصَّةً دونَ المُسلِميِن يَضَعُها حَيثُ أراه اللَّهُ ﷿
- 5Rasûlullah'tan (sallallahü aleyhi ve sellem) sonra feyin dörtte dördünün harcanma yeri ve onun İslam ve ehlinin yararına olan yerlere konulması, Rasûlullah'tan miras kalmadığıبابُ بَيانِ مَصرِفِ أربَعَةِ أخماسِ الفَئِ بعدَ رسولِ اللَّهِ ﷺ، وأنَّها تُجعَلُ حَيثُ كان رسولُ اللَّهِ ﷺ يَجعَلُ فُضولَ غَلَّاتِ تِلكَ الأموالِ مما فيه صَلاحُ الإسلامِ وأهلِه، وأنَّها لَم تكنْ مَوروثَةً عَنهُ
- 6Beşte birin beşte birinin harcanma yeri ve Rasûlullah'tan (sallallahü aleyhi ve sellem) sonra Müslümanların işlerini yürütenin onu onların yararına harcamasıبابُ بَيانِ مَصرِفُ خُمُسِ الخُمُسِ، وأنَّه بعدَ رسولِ اللَّهِ ﷺ إلى الَّذِى يَلى أمرَ المُسلِميَن يَصرِفُه في مَصالِحِهِم
- 7Harp diyarında ganimetin bölüşülmesiبابُ قِسمَةِ الغَنيمَةِ في دارِ الحَربِ
- 8Katil için ganimetبابٌ: السَّلَبُ لِلقاتِلِ
- 9Ganimetin beşte birinin alınması hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في تَخميسِ السَّلَبِ
- 10Nefelin ikinci şekliبابٌ: الوَجهُ الثّانِى مِنَ النَّفَلِ
- 11Beşte birden sonra nefelبابٌ: النَّفَلُ بعدَ الخُمُسِ
- 12Beşte birin beşte birinden maslahat payı olarak nefelبابٌ: النَّفَلُ مِن خُمُسِ الخُمُسِ سَهمِ المَصالِحِ
- 13İhtiyaç olmadığında bu şekilde nefelin mekruh olmasıبابُ كَراهيَةِ النَّفَلِ مِن هذا الوَجهِ إذا لَم تكنْ حاجَةٌ
- 14Nefelin üçüncü şekliبابٌ: الوَجهُ الثّالِثُ مِنَ النَّفَلِ
- 15Ganimetten elde edilen ev, arazi ve diğer malların veya şeylerin bölüşülmesiبابُ قِسمَةِ ما حَصَلَ مِنَ الغَنيمَةِ مِن دارٍ وأرضٍ وغَيِر ذَلِكَ مِنَ المالِ أو شَئٍ
- 16İmamın savaş ehli olan erkeklere merhamet etmesi hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في مَنِّ الإمامِ على مَن رأى مِنَ الرِّجالِ البالِغيَن مِن أهلِ الحَربِ
- 17Bizden esir alınanlarla onların erkeklerini fidye ile serbest bırakma hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في مُفاداةِ الرِّجالِ مِنهُم بمَن أُسِرَ مِنّا
- 18Onların erkeklerini mal karşılığında fidye ile serbest bırakma hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في مُفاداةِ الرِّجالِ مِنهُم بالمالِ
- 19İmamın onlardan öldürmeyi uygun gördüğü kimseler hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في قَتلِ مَن رأى الإمامُ مِنهُم
- 20Esiri köleleştirme hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في استِعبادِ الأسيرِ
- 21Esirin ganimeti hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في سَلَبِ الأسيرِ
- 22Müsle yapmanın yasaklanmasıبابُ النَّهي عن المُثلَةِ
- 23Ganimetin başından beşte birin çıkarılması ve kalanının savaşa katılan Müslüman, ergin, hür erkekler arasında bölüşülmesiبابُ إخراجِ الخُمُسِ مِن رأسِ الغَنيمَةِ وقِسمَةِ الباقِى بَيَن مَن حَضَرَ القِتالَ مِنَ الرِّجالِ المُسلِميِن البالِغيَن الأحرارِ
- 24Yaya ve süvari hissesi hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في سَهمِ الرّاجِلِ والفارِسِ
- 25Binek atları, hafif atlar ve melez atlar hissesi hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في سَهمِ البَراذينِ والمَقاريفِ والهَجيِن
- 26Sadece bir at için hisse verilmesiبابٌ: لا يُسهَمُ إلَّا لِفَرَسٍ واحِدٍ
- 27Sadece ata hisse verilmesi, diğer hayvanlara değilبابُ الإسهامِ لِلفَرَسِ دونَ غَيرِه مِنَ الدَّوابِّ
- 28Mekruh ve müstehap olan atlar hakkındaبابُ ما يُكرَهُ مِنَ الخَيلِ وما يُستَحَبُّ
- 29Atların boyunlarına yay kirişleri asmanın yasaklanması hakkındaبابُ ما يُنهَى عنه مِن تَقليدِ الخَيلِ الأوتارَ
- 30Atların alın ve kuyruk tüylerinin kesilmesinin yasaklanması hakkındaبابُ ما يُنهَى عنه مِن جَزِّ نَواصِى الخَيلِ وأذنابِها
- 31Cihada niyet edip hastalanan veya savaşmayan kimse hakkındaبابُ مَن دَخَلَ يُريدُ الجِهادَ فمَرِضَ أو لَم يُقاتِلْ
- 32Cihada niyet ederek veya etmeden ücretli olarak katılan kimse hakkındaبابُ مَنَ دَخَلَ أجيرًا يُريدُ الجِهادَ أو لَم يُرِدْهُ
- 33Ticaret amacıyla katılan kimse hakkındaبابُ مَن دَخَلَ يُريدُ التِّجارَةَ
- 34Köle ve kadına pay verilmesi, ancak hisse verilmemesiبابٌ: المَملوكُ والمَرأةُ يُرضَخُ لَهُما ولا يُسهَمُ
- 35Savaş bitmeden Müslümanlara katılan takviye kuvvetler ve ganimetin savaşa katılanlara ait olması hakkında rivayetlerبابُ المَدَدِ يَلحَقُ بالمُسلِميَن قبلَ تنقَطِعُ الحَربُ أو لَم يأتوا حَتَّى تَنقَطِعَ الحَربُ، وما رُوِى في الغَنيمَةِ أنَّها لِمَن شَهِدَ الوَقعَةَ
- 36Düşman topraklarından çıkan seriyye hakkındaبابُ السَّريَّةِ تَخرُجُ مِن عَسكَرٍ في بلادِ العَدوِّ
- 37Ganimetin eşit şekilde bölünmesi ve insanların ganimeti bağışlamasıبابُ التَّسويَةِ في قَسمِ الغَنيمَةِ والقَومِ يَهَبونَ الغَنيمَةَ
- 38Peygamber'in (sallallahü aleyhi ve sellem) kalpleri İslâm'a ısındırılanlara ve diğer muhacirlere verdiği ve bunun beşte birden verildiğine dair delillerبابُ ما كان النَّبِيُّ ﷺ يُعطِى المُؤَلَّفَةَ قُلوبُهُم وغَيَرهُم مِنَ المُهاجِرينَ، وما يُستَدَلُّ به على أنَّه إنَّما كان يُعطيهِم مِنَ الخُمُسِ دونَ أربَعَةِ أخماسِ الغنيمَةِ
- 39Allah'ın ve Rasûlullah'ın (sallallahü aleyhi ve sellem) beşte birden hissesiباب: سهمُ اللَّهِ وسَهمُ رسوله ﷺ مِن خُمُسِ الفَئِ والغَنيمَةِ
- 40Beşte birden akrabaların hissesiبابُ سَهمِ ذِى القُربَى مِنَ الخُمُسِ
- 41Beşte dördün sarf yeri hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في مَصرَفِ أربَعَةِ أخماسِ الفَئِ
- 42Bunun ihtiyaca göre bölünmesi hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في قِسمَةِ ذَلِكَ على قَدرِ الكِفايَةِ
- 43Kölelerin maaşta hakkı olmadığı görüşüبابُ مَن قال: لَيسَ لِلمَماليكِ في العَطاءِ حَقٌّ
- 44Hür ve köleye pay verilmesi görüşüبابُ مَن قال: يُقسَمُ لِلحُرِّ والعَبدِ
- 45Sadaka ehli olan bedevilerin ganimette payı olmadığıباب: لَيسَ لِلأعرابِ الَّذينَ هُم أهلُ الصَّدَقَةِ في الفَئِ نَصيب
- 46Bölüşümde insanlar arasında eşitlikبابُ التَّسويَةِ بَيَن النّاسِ في القَسمَةِ
- 47Öncelik ve nesebe göre üstünlükبابُ التَّفضيلِ على السّابِقَةِ والنَّسَبِ
- 48Çocuklara verilmesiبابُ إعطاءِ الذُّرّيَّةِ
- 49Emirü'l-müminîn Ömer'in (radıyallahü anh) "Müslümanlardan hiç kimse yoktur ki bu malda hakkı olmasın" sözü hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في قَولِ أميِر المُؤمِنيَن عُمَرَ ﵁: ما مِن أحَدٍ مِنَ المُسلِميَن إلَّا له حَق في هذا المالِ
- 50Sadece savaşabilecek durumda olan yetişkinlere farz kılınmasıباب: لا يَفرِضُ واجِبًا إلَّا لِبالغٍ يُطيقُ مِثلُه القِتالَ
- 51Büyük vali ve bölge valisinin Allah'ın malından hakkı ve kadıların maaşı ile diğer valilerin ücretleri hakkında gelenlerبابُ ما يَكونُ لِلوالِى الأعظَمِ ووالِى الإقليمِ مِن مالِ اللَّهِ وما جاءَ في رِزقِ القُضاةِ وأجرِ سائرِ الوُلاةِ
- 52Ganimet malı toplandığında bölüşümün acele yapılmasının tercih edilmesiبابٌ: الاختيارُ في التَّعجيلِ بقِسمَةِ مالِ الفَئِ إذا اجتَمَعَ
- 53Sultanların değişmesi ve hakkedenlere verilmemesi durumunda borçlanmanın mekruh görülmesiبابُ مَن كَرِهَ الافترَاضَ عِندَ تَغَيُّرِ السَّلاطيِن وصَرفِه عن المُستَحِقّيَن
- 54At ve deve kullanılmadan ele geçirilen ve Müslümanlar için vakıf yapılması tercih edilen mallar hakkındaبابُ ما لَم يُوجَفْ عَلَيه بخَيلٍ ولا رِكابٍ ومَنِ اختارَ أن يَكونَ وقفًا لِلمُسلِميَن
- 55Aşiret reislerinin tanıtılması hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في تَعريفِ العُرَفاءِ
- 56Zulmeden, rüşvet alan ve doğru yoldan sapan kimselerin reisliğinin mekruh görülmesi hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في كَراهيَةِ العِرافَةِ لِمَن جارَ وارتَشَى وعَدَلَ عن طَريقِ الهُدَى
- 57Kabilelerin şiarları ve her kabilenin kendi şiarıyla çağrılması hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في شِعارِ القَبائلِ ونِداءِ كُلِّ قَبلَةٍ بشِعارِها
- 58Sancak ve bayrakların bağlanması hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في عَقدِ الألويَةِ والرّاياتِ
- 59Ganimet ehlinin isimlerinin yazılması sünnetiبابُ السُّنَّةِ في كِتبَةِ أسامِى أهلِ الفَئِ
- 60Ganimetin divan üzerinden verilmesi ve kime öncelik verileceğiبابُ إعطاءِ الفَئِ على الدّيوانِ، ومَن تَقَعُ به البِدايةُ
- 61İslâm'daki konumları nedeniyle Kureyş'ten sonra Ensar ile başlanmasıبابُ البِدايةِ بعدَ قُريشٍ بالأنصارِ لِمَكانِهِم مِنَ الإسلامِ
- 62Onların sıralaması hakkında gelenlerبابُ ما جاءَ في تَرتيبهم
es-Sünenü'l-Kübrâ 13107
Fey ve Ganimetin Taksimi
Bu eserin Türkçe çevirisi henüz hazırlanmadı; hadisler Arapça aslıyla okunabilir. Katkıda bulun
BÂB (42)
Bunun ihtiyaca göre bölünmesi hakkında gelenler
بابُ ما جاءَ في قِسمَةِ ذَلِكَ على قَدرِ الكِفايَةِ
Notunuz
KAYNAK
es-Sünenü'l-Kübrâ, Kitâb 37 (Fey ve Ganimetin Taksimi), Bâb 42, Hadis no. 13107
sunnetimiz.com/beyhaki:13107