(15) Kitâb: Yolculukta Namazı Kısaltma

Ya’la b. Ümeyye (radıyallahü anh)’den rivâyete göre, şöyle demiştir: Ömer b. Hattab’a : “Kafirlerin ansızın size saldırmasından korkarsanız namazı kısaltmanızda bir günah yoktur.” (Nisâ sûresi 101. ayet) Fakat insanlar emniyette olduklarına göre, niçin namaz eksik kılınıyor diye sordum. Ömer: “Sorduğun şeye bende hayret etmiştim ve Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem)’e sormuştum o da şu cevabı vermişti: “O Allah’ın size verdiği bir sadakasıdır. Allah’ın sadakasını kabul ediniz.” (Müslim, Salatül Müsafirin : 1; İbn Mâce , İkametü’s Salat : 73)

Ümeyye b. Abdullah b. H ali d (radıyallahü anh), Abdullah b. Ömer’e şöyle sormuştu: “Vakit namazları, korku namazı Kur’an da var fakat yolculuk (sefer) namazını Kur’an da bulamıyoruz” dedi. İbn Ömer dedi ki: “Ey Yeğenim, Aziz ve Celil olan Allah bize Muhammed (sallallahü aleyhi ve sellem)’i gönderdi hiçbir şey bilmiyorduk, (O bize her şeyi öğretti.) Dolayısıyla biz Muhammed (sallallahü aleyhi ve sellem)’in yaptığını gördüğümüz şeyleri biz de yaparız.” (Yani Kitabtan öğrendiklerimiz yanında peygamberin yaptıkları da bize örneklik teşkil eder.) ( İbn Mâce , İkametü’s Salat : 73; Müsned : 5081)

İbn Abbas (radıyallahü anh)’tan rivâyete göre, Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem), Mekke’den Medine’ye bir yolculuğa çıkmıştı da alemlerin Rabbi olan Allah’tan başka hiçbir şeyden korkusu olmadığı halde namazlarını ikişer rekat olarak kılmıştı. ( İbn Mâce , İkametü’s Salat : 74; Müsned : 1755)

İbn Abbas (radıyallahü anh) anlatıyor: Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) ile birlikte Mekke ile Medine arasında bir yolculukta idik. Aziz ve Celil olan Allah’tan başka hiç kimseden korkumuz olmadığı halde namazları ikişer rekat olarak kılıyorduk. ( İbn Mâce , İkametü’s Salat : 74; Müsned : 1755)

İbn Sımt (radıyallahü anh)’tan rivâyete göre, şöyle demiştir: “Ömer b. Hattab Zülhuleyfe’de namazları iki rekat olarak kıldığını gördüm ve kendisine bunun sebebini sordum. O da: “ Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem)’den gördüğüm gibi yapıyorum” diye cevap verdi. ( İbn Mâce , İkametü’s Salat : 74; Müslim, Salatül Müsafirin : 2)

Enes (radıyallahü anh)’ten rivâyete göre, şöyle demiştir: Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) ile birlikte Medine’den Mekke’ye doğru yola çıkmıştık. Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem), Mekke’de on gün kaldı ve namazları kısaltarak seferî olarak kıldı. (Müslim, Salatül Müsafirin : 1; İbn Mâce , İkametü’s Salat : 74)

Abdullah (radıyallahü anh)’tan rivâyete göre, şöyle demiştir: Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) ile birlikte bir yolculukta namazları ikişer rekat olarak kıldım. Yine Ebu Bekir ve Ömer’le de yolculuk yaptım ve namazları hep ikişer rekat olarak kıldım. (Müslim, Salatül Müsafirin : 2; İbn Mâce , İkametü’s Salat : 74)

Ömer (radıyallahü anh)’den rivâyete göre, şöyle demiştir: “Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)’in söylediğine ve yaptığına göre, Cuma namazı iki rekattır. Ramazan bayramı namazı iki rekattır. Kurban bayramı namazı iki rekattır. Yolculukta kılınan namazlar ikişer rekat olarak kılınır, böyle kılınırsa eksik kılınmış sayılmaz.” (Müslim, Salatül Müsafirin : 2; İbn Mâce , İkametü’s Salat : 73)

İbn Abbas (radıyallahü anh)’tan rivâyete göre, şöyle demiştir: Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) söylediğine ve yaptığına göre namazlar dört rekat olarak farz kılındı, yolculukta namaz iki rekata indirildi, korku (savaşta kılınan) namazı ise bir rekat oldu. ( İbn Mâce , İkametü’s Salat : 73; Ebû Davud , Salat : 287)

Yine İbn Abbas (radıyallahü anh)’tan rivâyete göre, şöyle demiştir: Aziz ve Celil olan Allah Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)’in dili ile namazları dört rekat olarak farz kıldı, yolculukta iki, korku namazında ise bir rekat olarak farz kılınmıştır. ( İbn Mâce , İkametü’s Salat : 73; Ebû Davud , Salat : 287)

Musa b. Seleme (radıyallahü anh)’den rivâyete göre, şöyle demiştir: İbn Abbas’a : Mekke’de bulunduğum sürece tek başıma namazlarımı nasıl kılacağım diye sordum. O da: Ebu’l Kasım Muhammed (sallallahü aleyhi ve sellem)’e uymak üzere iki rekat olarak kıl dedi. (Müslim, Salatül Müsafirin : 2; Müsned : 1892)

Katade (radıyallahü anh)’den aktarıldığına göre Musa b. Seleme İbn Abbas’a : Ben Batha’da olduğum için cemaate yetişemedim, namazımı nasıl kılayım? Diye sordu. O da: “ Ebu’l Kasım (sallallahü aleyhi ve sellem)’in yolunda giderek iki rekat olarak kıl” diye cevap verdi. (Müslim, Salatül Müsafirin : 2; Müsned : 1892)

Harise b. Vehb el Huzaî (radıyallahü anh)’den rivâyete göre, şöyle demiştir: Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) ile birlikte Mina’da namazları iki rekat olarak kılmıştım, o zaman Müslümanlar emniyet ve güven ortamındaydılar. ( Buhârî , Hac: 84; Tirmizî , Hac: 52)

Harise b. Vehb (radıyallahü anh)’ten rivâyete göre, şöyle demiştir: Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem), Müslümanlar emniyet ve güven içerisinde oldukları halde Mina’da namazları iki rekat olarak kıldırdı. ( Buhârî , Hac: 84; Tirmizî , Hac: 52 )

Enes b. M ali k (radıyallahü anh)’ten rivâyete göre, şöyle demiştir: Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) ile birlikte Ebu Bekir’le, Ömer’le ve Osman’ın hilafetinin başlarında Mina’da namazları ikişer rekat olarak kılardık. ( Buhârî , Hac: 84; Tirmizî , Hac: 52)

Abdullah (radıyallahü anh)’tan rivâyete göre, şöyle demiştir: Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) ile birlikte Mina’da namazları ikişer rekat olarak kıldım. ( Buhârî , Hac: 84; Tirmizî , Hac: 52)

Abdurrahman b. Yezid (radıyallahü anh)’ten rivâyete göre, şöyle demiştir: Osman, Mina’da namazı dört rekat olarak kılmıştı. Bu durum Abdullah b. Mes’ud’a ulaşınca: “Ben Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) ile birlikte Mina’da namazları hep iki rekat olarak kılmıştım” dedi. ( Buhârî , Hac: 84; Tirmizî , Hac: 52)

İbn Ömer (radıyallahü anh)’den rivâyete göre, şöyle demiştir: “ Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) ile birlikte Mina’da namazları iki rekat olarak kıldım. Ebu Bekir ve Ömer’le de yine iki rekat olarak kıldım.” ( Tirmizî , Hac: 52; Buhârî , Hac: 84 )

Abdullah b. Ömer (radıyallahü anh) babasından naklederek şöyle diyor: “Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem), Mina’da bize namazları iki rekat olarak kıldırdı. Ebu Bekir’de, Ömer’de iki rekat olarak kıldırdılar. Osman ise h ali feliğinin ilk dönemlerinde iki rekat olarak kıldırmıştı (Sonraları bedeviler, namaz iki rekat olarak kılınacakmış zannederek memleketlerinde de iki rekat vakit namazlarını kıldıklarını duyunca, Osman, Mina’da da namazları dört kıldırmıştı.) ( Tirmizî , Hac: 52; Buhârî , Hac: 84)

Enes b. M ali k (radıyallahü anh)’ten rivâyete göre, şöyle demiştir: Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) ile birlikte Medine’den Mekke’ye yola çıkmıştık, dönünceye kadar bize namazları ikişer rekat olarak kıldırmıştı. Ebu İshak , Enes’e: Mekke de ne kadar kalmıştınız diye sordu. Enes’te on gün kaldık diye cevap verdi. ( İbn Mâce , İkametü’s Salat : 76; Müslim, Salatül Müsafirin : 1)

İbn Abbas (radıyallahü anh)’tan rivâyete göre, Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem), Mekke’de on beş gün kaldı ve bu arada namazlarını ikişer rekat olarak kıldı. ( Buhârî , Megazi : 54; İbn Mâce , İkametü’s Salat : 76)

Âlâ b. Hadramî (radıyallahü anh)’den rivâyete göre, şöyle diyor: Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Muhacirler hac işleri bittikten sonra Mekkede üç gün kalırlar.” ( Dârimi , Salat : 180; Müslim, Hac: 81)

Âlâ b. Hadramî (radıyallahü anh)’den rivâyete göre, şöyle demiştir: Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Muhacirler Hac menâsikini bitirdikten sonra Mekkede üç gün kalırlar.” ( Dârimi , Salat : 180; Müslim, Hac: 81)

Aişe (radıyallahü anha)’dan rivâyete göre, şöyle demiştir: Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) ile beraber umre için Medine’den Mekke’ye gittik. Mekke’ye varınca: “Anam babam Sana feda olsun Ey Allah’ın Rasûlü ! Sen namazları kısalttın, ikişer rekat kıldın, ben ise dört kıldım. Sen iftar ettin, ben ise oruç tuttum” dedim. Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) yaptığımdan dolayı beni ayıplamadı ve bana iyi ettin dedi.” (Sadece Nesâi rivâyet etmiştir.)

Vebere b. Abdurrahman (radıyallahü anh)’dan rivâyete göre, şöyle demiştir: İbn Ömer yolculukta namazları iki rekattan fazla kılmazdı. Bu kıldığı farz namazların ne önünde ne de arkasında sünnet namaz kılmazdı. Niçin böyle kılıyorsun? Denildiğinde de Rasûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem)’in böyle yaptığını gördüm diye cevap verirdi. (Müslim, Salatül Müsafirin : 1; İbn Mâce , İkametü’s Salat : 75)

İbn Ömer (radıyallahü anh)’den rivâyete göre, şöyle demiştir: sallallahü aleyhi ve sellem)’i, eşeği üzerinde Hayber tarafına doğru nafile namaz kılarken gördüm.) (Dârimi, Salat: 181; Müslim, Mesacid:)